Chuyện người tử tù vượt lên số phận để viết tiểu thuyết

Hai lần ngồi tù oan, từng ngồi tù thuê, bị kết án tử hình, Nguyễn Đức Nguyên vượt lên gian khó, giữ cái nhìn trong sáng với cuộc đời trong sách “Núi mẹ”.

Cuối tháng 10, NXB Công An Nhân Dân phát hành cuốn tiểu thuyết dày dặn mang tên Núi mẹ. Tham dự buổi ra mắt sách, tác giả với dáng người nhỏ thó trong bộ vest xám thùng thình, khuôn mặt hằn lên nét gian truân. Anh giữ im lặng trước lời khen về cuốn sách của Trung tướng Hữu Ước, Đại tá, nhà văn Đặng Vương Hưng, Đại tá, Giám đốc NXB CAND Nguyễn Hồng Thái. Cho tới cuối chương trình, tác giả mới lên bục nói lời cảm ơn.

Người đàn ông khắc khổ ấy là Nguyễn Đức Nguyên (sinh năm 1962), lớn lên ở Lạng Sơn. Những gian nan, vất vả đeo bám Đức Nguyên cứ như số mệnh anh sinh ra là để vượt qua những thử thách ấy.

Tác giả Nguyễn Đức Nguyên. Ảnh: Hoa Nguyễn.

Chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, Nguyễn Đức Nguyên khi ấy 17 tuổi xung phong vào bộ đội, chiến đấu tại Tú Mịch (Lạng Sơn), một vùng chiến sự ác liệt. Hai phần ba quân số trong Tiểu đoàn 9 bộ đội địa phương Lộc Bình mà Đức Nguyên tham gia đã hy sinh, anh bám trụ ở địa bàn giáp biên ấy suốt 10 năm trời.

Với bản tính thẳng thắn, Nguyễn Đức Nguyên hai lần bị kẻ xấu vu hại, bị truy tố, bắt giam. Nhưng cả hai lần đó anh đều bị đình chỉ điều tra, được kết luận vô tội và trở về đơn vị cũ công tác.

Năm 1989, Nguyễn Đức Nguyên được phục viên, vợ anh là giáo viên mầm non có đồng lương ít ỏi. Gia cảnh khó khăn, vợ anh là chị Bế Thị Thượng làm đơn vay ngân hàng một khoản tiền lớn vào thời điểm đó là 5 triệu đồng. Số tiền vay được đã bị kẻ xấu lừa mất trắng trong một chuyến sang Trung Quốc lấy hàng.

Để có tiền trả nợ, Nguyễn Đức Nguyện nhận làm một công việc kỳ quặc là “ngồi tù thuê”. Anh nhận ngồi tù thay cho một vị đại gia, bù lại, vị đại gia kia sẽ trả món nợ 5 triệu đồng cho gia đình. Nhưng khi Nguyễn Đức Nguyên hoàn thành “hợp đồng miệng” với vị đại gia, anh trở về với đời thường thì biết được vị đại gia đã vỡ nợ.

Số tiền mà gia đình Đức Nguyên nợ từ 5 triệu đồng sau bao năm lãi mẹ đẻ lãi con đã lớn gấp nhiều lần. Túng bấn, Đức Nguyên làm liều. Anh phạm một sai lầm chết người là đi buôn ma túy. Ngay trong chuyến buôn đầu tiên, Đức Nguyên bị bắt khi vận chuyển 300 gram ma túy, và bị kết án tử hình năm 1999.

Trong buồng biệt giam chờ phút vĩnh biệt cuộc đời, Nguyễn Đức Nguyên quyết không viết đơn xin giảm án nữa. Cho tới khi người cán bộ của trại tạm giam tỉnh Lạng Sơn vào thăm, ông không bảo Đức Nguyên phải viết đơn xin ân giảm, mà chỉ tâm sự cùng anh câu chuyện của những người lính năm xưa, chuyện về sự sống và cái chết.

Ông khuyên người bị kết án tử nếu muốn chết, hãy chọn cái chết ý nghĩa như những người lính năm xưa hy sinh cho Tổ quốc. Người giám thị cũng khéo léo nhắc tới tình cảm thiết tha mong cho Nguyên được sống của vợ, con gái anh… Nghe giấc mơ của con gái có bố ở bên, Đức Nguyên đã viết đơn lên Chủ tịch nước xin được sống, để có cơ hội chuộc lại tội lỗi.

Từ hôm đó, người tử tù Đức Nguyên trỗi dậy lòng thiết tha yêu cuộc sống.

15 tháng sau, cho tới tháng 4/2001, trong phòng biệt giam thấp thỏm chờ ngày ra pháp trường như bao ngày, thì Nguyễn Đức Nguyên bất ngờ được chủ tịch nước ký quyết định tha tội chết, từ tội tử hình, anh được ân giảm xuống chung thân. Anh được đưa về trại giam Nam Hà chấp hành án lao động cải tạo.

Trong gần 17 năm đằng đẵng tại trại Nam Hà, Đức Nguyên chăm chỉ lao động, chấp hành nội quy trại giam, chưa một lần bị phê bình.